Yeni genelge, daha önceki yıllardaki (örneğin 2015 ve 2023’te) benzer genelgeleri güçlendiren ve mevcut uygulamalara ek tedbirler getiren bir nitelik taşıyor.
Genelgenin Temel Esasları
• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 42. maddesi ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nun 17. maddesi gereği, tüm eğitim faaliyetleri devletin denetimi ve gözetimi altında gerçekleştirilir.
• Eğitimle ilgili her türlü faaliyet, resmi, özel veya gönüllü tüm kuruluşların Milli Eğitim Bakanlığı denetimine tabidir.
• Yetkili makamlardan izin alınmadan gerçekleştirilen her türlü eğitim ve barınma faaliyeti yasal olarak izinsiz kabul edilir ve ciddi riskler içerir.
Denetim ve İşlem Kapsamı
Genelge, özellikle aşağıdaki faaliyetleri hedef almaktadır:
• Okul öncesi ve ilköğretim çocukları için farklı adlar altında (örneğin çocuk etkinlik evi, oyun evi, eğitim kulübü vb.) yürütülen eğitim hizmetleri.
• MEB izni olmadan açılan merkezler.
• Eğitim koçluğu, kariyer rehberliği, eğitim danışmanlığı gibi isimler altında gizlenen eğitim faaliyetleri.
• Yurtdışı eğitim danışmanlığı ve barınma hizmetleri sunan izinsiz yerler.
• Ruhsatlı iş yerlerinde amaç dışı eğitim/barınma faaliyetleri.
Alınacak Tedbirler ve Uygulanacak Yaptırımlar
• 81 ile talimat gönderildi; valilikler, kaymakamlıklar, belediyeler ve il/ilçe milli eğitim müdürlükleri işbirliği içinde çalışacak.
• İş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilirken, durumda tereddüt olması halinde MEB il/ilçe müdürlüklerine danışılacak.
• Ruhsata aykırı faaliyet tespit edildiğinde hemen yasal işlem başlatılacak; işletmeler kapatılacak, ruhsatlar iptal edilecek.
• İzinsiz faaliyetlere idari para cezaları uygulanacak (bazı kaynaklara göre asgari ücretin 20 katına kadar cezalar verilebilir).
• İlçe izleme ve koordinasyon komisyonları faal hale getirilecek.
• Vatandaşlar, MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü’nün sitesinde yer alan “İzinsiz Eğitim Faaliyeti İhbarı” linki/formu aracılığıyla (adres ve fotoğraf gibi bilgilerle) şikayette bulunabilecekler.
Hedef ve Genel Değerlendirme
MEB, denetimin tamamen kontrolsüz bırakılmadan yürütülmesini, çocukların güvenliğinin sağlanmasını ve nitelikli eğitim standartlarının korunmasını amaçlıyor. Özellikle belediyelerin izinsiz merkezler açamayacağı net bir şekilde belirtiliyor. Bu süreç, ihbar sistemlerini güçlendirerek toplumun katkısıyla desteklenmektedir.
